Karabağ, Azerbaycan – Türkiye Arasındaki İlişkiler

Kasım 20, 2020 17 0 0

Karabağ’ın Tarihi:

Karabağ Azerbaycan’ın güneybatısındayer alan geniş bir alandır. 1992-1994 yıllarında Ermenistan’ın Azerbaycan’a karşı savaş açmasıyla Ermenistan militanları tarafından Karabağ işgal edilerek sözde Dağlık Karabağ Cumhuriyetini ilan ederler.

 Bu işgal ile 1 milyondan fazla insan yurdundan zorla çıkarılmış, birçok masum insan katledilmiş olup milyon dolarlık maddi zararlar ile de büyük kayıplara yol açmıştır.

Bu savaştan sonra Azerbaycan ve Türkiye Ermenistan’a sınır kapılarını kapatmıştır. Ermenistan savaş bitti, galip geldim diye düşünse de Azerbaycan için hala savaş bitmemiştir.

Sumgayit Devlet Üniversitesinin yükseklisans öğrencisi Bayramlı Rafail Natiq oğluna göre “Bu işgalden iki devlet de fazlasıyla zararlı çıkmıştır. 1991-1995 yılları arasında Azerbaycan 6 kez devlet başkanı değiştirmiş, Ermenistan ise ciddi ekonomik sıkıntılar yaşamakta. Ermenistan Rusya’ya olan dış borçlarını enerji ithalatının neredeyse tümü Rusya’ya bağlıdır”.

Ermenistan devlet olarak iflas etmiş  ve bir nevi Sovyet Rusya’nın kuklası haline gelmiştir.

Artık Azerbaycan’ın dış politikada 3 önemli ilkesi vardır;

 Kardeş ülke Türkiye’ye daha yakın olmak,

 Rusya’ya mesafeli durmak,

 Güney Azerbaycan ile birleşmek.

16 Ağustos 2010 Azerbaycan ve Türkiye arasında stratejik ortaklık ve karşılıklı yardım anlaşması imzalanır.

 Birçok kez ateşkes imzalanmış olsa da Ermenistan her seferinde bunu ihlal edip atağa geçmiştir. Sumgayit Devlet Üniversitesinin yükseklisans öğrencisi Bayramlı Rafail Natiq oğluna göre Ermenistan’ın sürekli saldırma amacı Karabağ’ı maddi ve manevi açıdan zarara sokmak.

2016 yılında Ermenistan Dağlık Karabağ’ da  yine ateşkesi bozar. Cephe hattında 4 gün süren çatışma yaşanır. Azerbaycan Karabağ bölgesinde stratejik açıdan önemli olan tepeleri Ermenistan’da geri alır.

Haydar Aliyev’in şu sözüyle de kardeşliği tekrar hatırlatmak gerekirse, “ Biz bir millet iki devletiz.”

25 Şubat 2020 Azerbaycan ve Türkiye arasında yeni bir askeri, mali anlaşma imzalanır. Türkiye Azerbaycan’a askeri alanda 200 milyon TL değerinde mali destekte bulunur.

 12 Temmuz 2020 Ermenistan’ın Azerbaycan’ın tovuz bölgesindeki mevzileri saldırgan bir şekilde  bombalaması ile, Türkiye savunma sanayi başkanı, “Sihalarımız, muhimmatlarımız ve füzelerimiz savunma sanayimiz her zaman Azerbaycan’ın emrindedir.”  der.

Türk savunma sanayisinin ürettiği SİHA’ lar da büyük başarı göstermiştir.

27 Eylül 2020 tarihinde de 30 yıldır işgal ettiği Karabağ’ın dışındaki diğer şehirlere de saldırması ve işgal etmeye çalışması ile Azerbaycan, artık sabrın sonuna gelmiş bu hareket bardağı taşıran son damla olmuştur.

Azerbaycan ordusu karşı taarruzu başlatmıştır. Azerbaycan ordusu zaferler elde ederek hedefine ilerlemeye devam etmiştir. Sumgayit Devlet Üniversitesinin yükseklisans öğrencisi Bayramlı Rafail Natiq oğluna göre yaşanan bu olumlu gelişmede elde edilecek nihai zafer sonrasında hem Azerbaycan hem de Türkiye’nin sosyo- ekonomik yapısında olumlu etkiler yaşanacaktır.

10 Kasım 2020 tarihinde imzalanan ateşkes bildirisi ile Karabağ Azerbaycan Cumhuriyeti’ne teslim edilmiştir. Anlaşma içerisinde Dağlık Karabağ ve etrafındaki 7 şehrin hiçbir statü altına kalmaması kararı da alındığı için Dağlık Karabağ Cumhuriyeti’nin 28 yıllık sözde yönetimi resmi olarak sona ermiştir. Ve Karabağ Azerbaycanındır.

Şuşa Karabağ’dır.

Karabağ Azerbaycan’dır.

Azerbaycan Türkiye’dir.

Çok eskilere dayanan Nuri Paşa’nın Azerbaycan’ın işgali ile ilgili üzüntüsünü dile getirdiği bir sözü vardır;

“ Ağabeyimin şehit olması kalbim ne kadar sızlattıysa Azerbaycan’ın istilası kalbimi ondan daha çok sızlattı.

Ağabeyim bir faniydi fakat Azerbaycan’da ki Türklük ebedidir! Keşke Azerbaycan türklüğün dışında kalmasaydı.”

Azerbaycan ve Türkiye Arasındaki İktisadi İlişki:

Sumgayit Devlet Üniversitesinin yükseklisans öğrencisi Bayramlı Rafail Natiq oğluna göre-“Türkiye’nin Azerbaycan’da petrol dışı sektörlerde, Azerbaycan’ın ise Türkiye’de enerji sektöründeki yatırımları iki ülke yetkilileri tarafından altı çizilerek vurgulanıyor. İki ülke arasında imzalanan stratejik ortaklık ve karşılıklı yardıma ilişkin anlaşmayla ikili ilişkiler tüm alanlarda olduğu gibi ekonomik alanda da kendini gösterdi”.

Türkiye ile Azerbaycan arasında Türkiye doğalgaz satışına ve Azerbaycan  kaynaklı doğalgazın Türkiye toprakları üzerinden Transit Geçişine ve Doğal Gazın Türkiye Cumhuriyeti Toprakları Üzerinden Taşınması İçin Münhasır Boru Hattının Geliştirilmesine İlişkin Anlaşma” (TANAP’a ilişkin ilk anlaşma) da vardı.

Son yıllarda karşılıklı yatırımlar konusuna farklı bir boyut getirilerek, Azerbaycan’dan Türkiye’ye yapılan yatırımlar da büyük oranda artış göstermiştir.

Gelecekte Olması Öngörülen Gelişmeler:

 Zannımca Türkiye ve Azerbaycan’a güven artacağı için her iki ülkenin de dış ticaretinde olumlu gelişmeler yaşanacak ve yeni işbirlikleri ortaya çıkacaktır.

Türkiye’nin ürettiği İHA ve SİHA’ lar büyük ilgi görecek, talep çok yoğun olacaktır. Türkiye’nin savunma sanayisinde olan üretimin de iki kat artması bekleniyor.

Azerbaycan halkı da kazandıkları bu mücadelede türk milletinin verdiği destek ve kardeş ülke olmanın da getirdiği bir destek ile taleplerini tamamıyla türk ürünlerine yönlendirmesi bekleniyor.

Ağrı dağının turizm açısından geliştirilmesi çalışmalarına Nahçıvan’ da dahil edilerek daha geniş bir alanda ortak kazana sağlanabilir.

Türkiye – Azerbaycan ortaklığında bilim, teknoloji ve uzay çalışmaları üzerine ortak bir üniversite kurarak iki ülkenin potansiyeli geliştirilebilir.

     Sumgayit Devlet Üniversitesinin yüksek lisans öğrencisi Bayramlı Rafail Natiq oğlu.

Categories: Finans
PAYLAŞ PAYLAŞ PIN EKLE PAYLAŞ PAYLAŞ PAYLAŞ
Cevap Yazın

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

deneme bonusu sohbet hattı sohbet hattı sohbet hattı avcılar escort esenyurt escort